TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ VE NOKTASAL KAYNAKLI KİRLENMİŞ SAHALARA İLİŞKİN YAPILAN ÇALIŞMALAR
08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak Toprak Kirliliğinin Kontrolü Ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik” yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmeliğin amacı; alıcı ortam olarak toprağın kirlenmesinin önlenmesi, kirlenmenin mevcut olduğu veya olması muhtemel sahaları ve sektörleri tespit edilmesi, kirlenmiş toprakların ve sahaların temizlenmesi ve izlenmesi esaslarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde belirlemektir.
Toprak Kirliliğinin Kontrolü Ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair YönetmelikEk-2 Tablo-2’de belirtilen NACE Kodlarından herhangi birinde faaliyet gösteren işletmelerin Ek-3 Faaliyet Ön Bilgi Formlarını doldurarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne başvuru yapması gerekmektedir.
Yapılan başvuru neticesinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı onayı ile birlikte inceleme ve değerlendirme çalışmaları yapılarak sahanın;
i)takip gerektirmeyen saha (yönetmelik kapsamına girmeyen, kirliliğin olmadığı veya küçük çaplı bir müdahale ile kirliliğin giderilebildiği saha),
(ii)takip gerektiren saha (kirliliğin ve doğurduğu risklerin daha detaylı incelenmesi gereken saha) veya
(iii)doğrudan temizleme gerektiren saha (kirliliğin büyük çaplı olduğu ve net olarak belirlenebildiği saha) olarak sınıflandırılır.
i) Takip Gerektirmeyen Saha: Denetimler neticesinde işletmenin Takip Gerektirmeyen Saha olması durumunda bu alanda; kirlilik miktarının az olduğu, kirlenmiş alanın küçük olduğu, kirlilik kaynaklı olumsuz etkinin gözlenmediği, anlaşılarak dolayısıyla detaylı inceleme ve kapsamlı temizlik gerektirmediğini göstermektedir.
ii)Takip Gerektiren Saha: Denetimler neticesinde işletmenin Takip Gerektiren Saha olması durumunda bu alanda ; kirlilik miktarının çok olduğu, kirlenmiş alanın büyük olduğu, kirlilik kaynaklı olumsuz etkilerin gözlendiği, anlaşılarak İkinci Aşama Değerlendirmeye Tabi Tutulur.
iii)Kirlenmiş Saha: Denetimler neticesinde işletmenin Kirlenmiş Saha olması durumunda bu alanda; kirlilik miktarının çok olduğu, kirlenmiş alanın büyük olduğu, kirlilik kaynaklı olumsuz etkilerin gözlendiği, anlaşılarak İkinci Aşama Değerlendirmeye Tabi Tutularak alınacak kararı beklemeksizin temizleme işlemlerine tabi tutulur.
Bu kapsamda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yeterlilik belgesine sahip firmalar ile anlaşma yapılarak kirlilik gözlemlenen sahaya özgü çalışmalar gerçekleştirilir.
Bu çalışmalar sırasıyla aşağıdaki gibidir;
Saha Örnekleme ve Analiz Planı (SÖAP) Hazırlanması
Kirlilikten şüphe edilen sahanın Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesi amacıyla yapılacak tüm örnekleme ve analiz çalışmalarının nasıl yürütüleceğinin tanımlayan ve Komisyona sunulmak üzere yeterlilik sahibi firmalar tarafından hazırlanan, saha sahibi tarafından hazırlatılan rapordur.
Saha Durum Ve Risk Değerlendirme Ön Raporu Hazırlanması
Kirlilikten şüphe edilen sahalar için ikinci aşama değerlendirmenin başlangıcında hazırlanan, SÖAP kapsamında bahsedilen işlemlerde ( kirlilik şüphesi bulunan sahanın farklı noktalarında ve farklı derinliklerinden toprak ve su numuneler alınarak analiz yapılması) elde edilen bilgiler doğrultusunda, Ek-10’da verilen format kapsamında Komisyona sunulmak üzere yeterlilik sahibi firmalar tarafından hazırlanan, saha sahibi tarafından hazırlatılan saha sahibinin jenerik veya sahaya özgü risk analizi yapma konusundaki değerlendirmesini içeren rapordur.
Saha Durum Ve Risk Değerlendirme Nihai Raporu Hazırlanması
Kirlilikten şüphe edilen sahalar için için ikinci aşama değerlendirme sırasında yürütülen saha ve kirlilik karakterizasyonu çalışmaları ile risk değerlendirme çalışmalarından elde edilen bilgiler doğrultusunda, Ek-11’de verilen format kapsamında Komisyona sunulmak üzere hazırlanan ve saha sahibinin, yapılan risk değerlendirme çalışmalarına dayanarak sahanın takip gerektirmeyen saha veya temizlenmesi gereken kirlenmiş saha olduğu konusundaki değerlendirmesini içeren rapordur.
Komisyon kararınca sahanın “Takip Gerektirmeyen Saha” kararı verilmesi durumunda süreç sonlandırılır, “Temizlenmesi Gereken Kirlenmiş Saha” kararı verilmesi durumunda ise süreç aşağıda adımlar ile devam eder.
Temizleme Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporu Hazırlanması
Kirlenmiş Sahanın temizlenmesi sürecinin ilk basamağı Temizleme Faaliyet Planlama aşamasıdır. Bu aşamada, İkinci Aşama Değerlendirmede Sahaya Özgü Risk Değerlendirmesi yapılarak tespit edilen Risk Bazlı Saha Temizleme Düzeyi Konsantrasyonunun (STDK’nın) gözden geçirilerek nihai hale getirilmesi ve Temizleme Yöntem Belirleme çalışmaları yürütülür. Bu çalışmalardan elde edilen sonuçlar Temizleme Faaliyet Planlama ve Değerlendirme Raporunda sunulur.
Temizleme Faaliyeti Uygulama, İzleme ve Sonlandırma Raporu Hazırlanması
Kirlenmiş Sahanın temizlenmesi sürecinin ikinci basamağı Temizleme Uygulama, izleme ve sonlandırma aşamasında seçilen Temizleme Sisteminin Tasarımı, İnşası, İşletimi ve Etkinlik İzlemesi ile Temizleme Faaliyetinin Sonlandırılması ve Müteakip İzleme çalışmaları gerçekleştirilir. Elde edilen sonuçlar Temizleme Faaliyeti Uygulama, izleme ve sonlandırma Raporunda sunulur.